کلاهبرداری یک شرکت های چینی
مرضیه داشت وسایلش را از روی میزش جمع می کرد تا مثل همیشه به خانه برود که ناگهان تلفن ترخیص کار زنگ زد. آنها برای کانتینر خودشان در بندرعباس درخواست انوانتر گمرکی داده بوده اند ( صاحب کالا فرصت دارد قبل از ثبت اظهارنامه، کالا و محتویات کانینر را به طور کامل بررسی کند تا اطلاعاتی مانند نوع، جنس، مقدار، وزن و ارزش گمرکی کالا به درستی مشخص شود تا بتواند به درستی اظهار بکشد) و حالا ترخیصکار بندر داشت جواب بررسی کالا را به مرضیه می داد!
ترخیصکار به مرضیه گفت کالایی که برایتان ارسال شده است اصلا روغن فرموله شده غذایی نیست! به نظر روغن سوخته می آید! مرضیه گفت اصلا امکان ندارد زیرا تامین کننده چینی بسیار خوبی پیدا کرده بودند. ترخیصکار می گوید هر چه هست روغن خوراکی نیست!
آیا واقعاً میدانید با چه کسی معامله میکنید و پول پرداخت میکنید؟
تحقیقاً اولیه در علیبابا یا هر پلتفرم دیگر برای خرید از چین اصلاً کافی نیست
امروزه شرکتهای زیادی گرفتار انواع کلاهبرداری از شرکتهای چینی هستند که این موضوع اختصاص به ایران هم ندارد و تقریباً خیلی از جاهای دنیا این موضوع فراگیر است و شرکتها فریب شرکتهای چینی را میخوردند هر چند در کشورهای تحت تحریم و بخصوص پرداختهای حوالهای یا اصطلاحاً TT ، این مورد بیشتر از همه دیده میشود (شرکتهای ایرانی مجبورند از این روش برای پرداخت خود به دلیل تحریمها استفاده کنند که ریسک بسیار بالایی برای خریداران دارد)
انواع کلاهبرداری های شرکت های چینی
۱- کلاهبرداری های مالی
در این روش که به شیوههای بسیار متنوعی انجام میشود یکی از بارزترین روشهای کلاهبرداری شرکتهای چینی است. بخصوص برای ایرانیها که از روشهای خطرناکی مثل TT یا همان حواله وجه را به فروشنده چینی منتقل میکنند.
تاجران خیلی از کشورهای غیر تحریمی ممکن است بخواهند از روشهای امنتر مثل ال سی یا حساب اسکرو (حسابهای واسط که در آن وجه مستقیماً به حساب فروشنده نمیرود و به حسابهای واسط میرود) استفاده کنند که متأسفانه برای ایرانیها غیرقابلاستفاده است.
در این شیوه اگر اعتبارسنجی شرکتهای چینی بهخوبی انجام نشود ریسک کلاهبرداری به این شیوه بالاست و انجام این کار به شیوههای بسیار متنوعی انجام خواهد شد.
در این شیوه ممکن است خود شرکت یا کارمندان درگیر این قضیه شوند. هرچند که ریسک کار با شرکتهایی که از قبل قصد کلاهبرداری دارند زیاد است؛ اما گاهی برخی کارمندان این شرکتها با سوءاستفاده از نامونشانِ شرکت این اقدامات را انجام می دهند. (مثلاً اعلام شمارهحسابهای شخصی بهجای شمارهحسابهای شرکتی).
در روش دیگر فروشندههای کلاهبردار ممکن است دریافت وجه را بهاصطلاح حاشا کنند و اعلام نمایند وجه را دریافت نکرده اند یا اینکه اصلاً وی چت یا واتساپ شما را بلاک و پاسخ پیامهایتان را ندهد.
برای اطلاعات بیشتر مقاله تجربی ذیل را مطالعه کنید:
همچنین مواردی مشاهده شده است که فروشنده از شما بخواهد وجه را به حسابهای ثالثی منتقل کنید و در نتیجه شما وجهی را به کسی دادهاید که با وی هیچگونه ارتباط مالی و قراردادی نداشتهاید و نمیتوانید از وی ادعایی هم داشته باشید.
انواع روشهای کلاهبرداریهای مالی در چین آن قدر زیاد است که در اینجا به برخی از آنها اشاره شد. اما چیزی که برای فروشندههای ایرانی بسیار اهمیت دارد آگاه بودن و اقدام به اعتبارسنجی فروشنده و استفاده از مزایای جانبی آن است.
چرا اعتبارسنجی شرکت چینی حیاتی است؟
در تجارت با چین، حواله TT یکی از پرریسکترین نقاط معامله است. لحظهای که پول را مستقیم به حساب فروشنده منتقل میکنی، اگر طرف مقابل معتبر نباشد، عملاً کنترل معامله از دستت خارج میشود. این یکی از رایجترین و خطرناکترین شیوههای کلاهبرداری، بهویژه برای تاجران ایرانی است.
روند اعتبارسنجی و مزایای جانبی آن
برخی کلاهبرداری های مالی هم عمدتا در نتیجه عدم رعایت خریدار یا فروشنده در حفظ مسائل امنیتی مانند هک شدن حسابها است.
۲- کلاه برداری های کیفی
در این شیوه شرکتهای چینی کالاهایی با کیفیت پایینتر از آنچه توافق شده است را ارسال میکنند. این کار ممکن است به دلیل ضعف اطلاعاتی شما انجام میشود، یعنی فروشنده چینی از ضعف اطلاعاتی شما سوءاستفاده کند و کالایی با کیفیت پایینتر به شما ارائه کند بدون اینکه خود شما متوجه این قضیه شوید.
البته گاهی هم حتی اگر تمام تمهیدات را انجام دهید فروشنده بهعمد کالایی با کیفیت پایینتر به شما تحویل میدهد تا به سود موردنظرش برسد. وقتی شما بیش از اندازه تخفیف بگیرید (قیمت کالای خودتان به صورت استاندارد را ندانید و این از تسلط شما روی مواد اولیه و هزینههای فرآیند میآید) فروشنده چینی هرگز از سود خودش نخواهد گذشت و بهنوعی انتقام چانهزنیهای بدون دلیل شما را با ارسال کالایی بیکیفیت خواهد گرفت.
طبق تجربه ما، شرکتهای چینی بههیچعنوان دچار ضرر نخواهند شد این ما هستیم که دچار ضرر میشویم. چینبین همیشه راهکارهایی را برای مقابله با این نوع کلاهبرداری دارد که برای مشتریهای خود به اجرا در میآورد.
چرا چینیها گاهی کالای بیکیفیت تحویل میدهند؟ چون بلدند از ندانستنهای تو استفاده کنند
حتماً برایت پیش آمده. با تأمینکننده چینی روی کیفیت توافق میکنی، نمونه را میبینی، قیمت را نهایی میکنی. اما وقتی کالا میرسد، چیزی کاملاً متفاوت است. کیفیت پایینتر، مواد اولیه نامرغوبتر، حتی گاهی غیرقابلاستفاده. چرا این اتفاق میافتد؟ چون چینیها هیچگاه ضرر نمیکنند.
شروع اعتبارسنجی
۳- کلاهبرداری های حجمی – وزنی یا تعدادی
این شیوه هم یکی از روشهای معمول کلاهبرداریهای شرکتهای چینی است. در این شیوه شرکت چینی کالا را با کسری وزن و تعداد ارسال میکند. در این حالت شکایت و اقامه دعوا بسیار مشکل میشود بخصوص اگر حجم یا تعداد ارسال حدود ۳۰ درصد به پایین باشد که در بیشتر اوقات توجیه اقامه دعوا در مراکز داوری یا دادگاههای چین (ایران) را نخواهد داشت و خریداران به همین حجم هم راضی میشوند.
برخی از فروشندههای چینی با قصد اینکه شما خرید را مجدد از آنها تکرار کنید و برای خرید بعدی سراغ فروشنده دیگری نروید این کار به قصد انجام میدهند تا رابطه تجاری با خریدار حفظ کنند. اگر خرید مجددی انجام نشود شما قطعاً متضرر خواهید شد و اگر هم مجبور شوید خرید را تکرار کنید باید کالا را با قیمت بالاتری از عرف بازار خرید کنید.
برخی فروشندگان، کمفروشی عمدی را یک “استراتژی نگهداشتن مشتری” میدانند! منطق آنها این است: “اگر خریدار کم بیاورد، مجبور است برای تکمیل موجودی دوباره به ما مراجعه کند، حتی با قیمت بالاتر.”
راهکار ساده و مؤثر، اول آشنا بودن با شیوه های مذاکره با چینی ها و سپس اضافه کردن دو بند غیرقابلمذاکره به قرارداد قبل از پرداخت است
جریمه دقیق برای کسری وزن/تعداد با درصد مشخصی از کل مبلغ فاکتور برای هر درصد کسری. (قرارداد رسمی و استاندارد)
اختیار بازرسی مبدأ قبل از حمل توسط شرکت معتبر (مثلاً SGS) یا با هزینه بسیار کمتر قرارداد رسمی و کنترل محموله توسط کارشناس اعتبارسنجی چینبین برای بررسی کمیت و کیفیت کالاست.
نظارت قبل از حمل را برای جلوگیری از کلاهبرداری شرکت حمل
ما در چینبین، قبل از حمل کالا یک فرآیند نظارت بر تحویل ترتیب خواهیم که بر اساس آن نماینده شرکت در روز بارگیری روی سر کالا حاضر میشود و از تمام فرآیند و چیزهایی که مد نظر شماست فیلم، عکس و گزارش تهیه میکند
قبل از شروع هر کار اعتبارسنجی شرکت چینی
مهمترین سؤالات شما از چینبین
۱. چگونه میتوانیم از صحت هویت حقوقی و واقعی بودن نشانی شرکت چینی قبل از عقد قرارداد اطمینان حاصل کنیم، بهویژه وقتی که تنها از طریق پلتفرمهای آنلاین با آنها آشنا شدهایم؟
برای احراز هویت یک شرکت چینی، صرفاً مشاهده وبسایت یا پروفایل علیبابا کافی نیست. شما باید از طریق اداره صنعت و تجارت چین (SAIC) یا پایگاههای داده معتبر، گواهیهای ثبت شرکت، وضعیت مالیاتی و اعتبار قانونی آن را استعلام کنید. یک شرکت معتبر هرگز از ارائه اسناد ثبتی و گواهیهای معتبر مانند “گواهی وضعیت اعتبار” طفره نمیرود. همچنین، تطابق آدرس فیزیکی با آدرس ثبتشده و بازدید میدانی یا استفاده از خدمات بازرسی محلی، آخرین مرحله برای تأیید وجود فیزیکی شرکت است. از صفحه خدمات ما دیدن فرمایید
۲. با توجه به ریسک بالای پرداختهای حوالهای (TT) برای ایرانیان، چه تضمینی وجود دارد که وجه پرداختی به حساب شخصی یا حساب ثالث واریز نشود و پس از واریز، فروشنده از دریافت آن انکار نکند؟
بهترین راهکار، درج صریح شماره حساب بانکی شرکتی (به نام شرکت) در متن قرارداد و تأکید بر واریز وجه تنها به همان حساب است. درخواست فاکتور رسمی (Commercial Invoice) که توسط شرکت و با مهر رسمی صادر شده باشد، الزامی است. پیش از واریز، میتوانید درخواست یک کپی از کارت بانکی شرکت (که نام شرکت روی آن درج شده) را داشته باشید. همچنین، دریافت تأییدیه کتبی از فروشنده مبنی بر دریافت وجه پس از واریز، از طریق ایمیل رسمی شرکت (نه ایمیل شخصی) میتواند بهعنوان مدرک معتبر در دعاوی احتمالی استفاده شود.
۳. برای جلوگیری از کلاهبرداری کیفی مشابه داستان “روغن سوخته” بهجای روغن خوراکی، چه مکانیزمهای کنترلی را باید پیش از حمل کالا در قرارداد پیشبینی کنیم؟
مؤثرترین راه، درج بند “بازرسی کالا در مبدأ (Pre-shipment Inspection)” در قرارداد است. بر اساس این بند، پرداخت بخش قابلتوجهی از وجه یا کل آن، منوط به تأیید یک ناظر ثالث و مستقل (مانند SGS، Bureau Veritas یا شرکتهای تخصصی اعتبارسنجی) است.
۴. چگونه میتوان از کمفروشی عمدی (کلاهبرداری حجمی) که بهعنوان یک استراتژی تجاری استفاده میشود، پیشگیری کرد و چه بندهایی در قرارداد ضمانت اجرایی آن را فراهم میآورد؟
قرارداد باید دارای یک بند جریمه شفاف و پلکانی برای کسری وزن یا تعداد باشد. به عنوان مثال، برای هر ۱٪ کسری وزن، فروشنده موظف به پرداخت ۲٪ از مبلغ کل فاکتور به عنوان خسارت به خریدار شود. علاوه بر این، درج بندی که به خریدار حق عودت کل محموله را در صورت کسری بیش از یک حد مشخص (مثلاً ۵٪) بدهد، فشار زیادی بر فروشنده وارد کرده و او را از انجام این اقدام منصرف میکند. البته چینبین روشهای اجرایی تری را در اجرا پیاده می کند که فقط در انجام فرآیند اعتبارسنجی قابل اجراست!
۵. اگر فروشنده چینی پس از دریافت وجه، پاسخگوی پیامها نباشد یا ما را بلاک کند، چه اقدامات حقوقی فوری و مؤثری میتوان در چین انجام داد و نقش اعتبارسنجی در این مرحله چیست؟
اولین اقدام، ثبت شکایت در سامانه ۱۲۳۱۵ چین (سامانه شکایات اداره صنعت و تجارت) است. اگر از قبل اعتبارسنجی انجام داده و اطلاعات دقیق شرکت (شماره ثبت، آدرس قانونی، نام مدیرعامل) را داشته باشید، طرح دعوی در دادگاههای تجاری چین یا مراجع داوری مانند CIETAC (کمیسیون داوری اقتصادی و تجاری بینالمللی چین) امکانپذیر است. داشتن قرارداد رسمی به زبان چینی و انگلیسی که توسط هر دو طرف امضا شده باشد، برای پیگیری قانونی حیاتی است. اعتبارسنجی پیشین، مسیر پیگیری حقوقی را هموار میکند. ما در فرآیند اعتبارسنجی حداقل دو قرارداد داریم قرارداد انگلیسی و چینی و قرارداد نظارت ( صرفا چینی است) بین شرکت چینی ما و شرکت فروشنده تا چناننچه تخطی انجام شود قرارداد چینی را بلافاصله به جریان بیاندازیم. ضمن اینکه توصیه می شود ابن مقاله را نیز مطالعه نمایید: تقلب در تغییر حساب بانکی تأمینکننده چینی و راهکارهای پیشگیری
۶. چگونه میتوانیم مطمئن شویم شخصی که با ما مذاکره میکند و ایمیل میزند، واقعاً نماینده قانونی شرکت است و حساب ایمیل او هک یا جعل نشده است؟
همواره از دامنه ایمیل رسمی شرکت (مثلاً name@company.com) برای مکاتبات استفاده کنید و از تعامل با ایمیلهای رایگان (مانند @gmail.com یا @yahoo.com) که به نام شرکت هستند، خودداری نمایید. ( مگر اینکه آدرس ایمیل ها در قرارداد بیایند) پس از توافقات اولیه، یک تماس ویدئویی با فرد مذاکرهکننده و ترجیحاً یکی از مدیران ارشد شرکت برقرار کنید. همچنین، میتوانید یک ایمیل تأییدیه جداگانه به آدرس رسمی شرکت ارسال کنید و از آنها بخواهید که اطلاعات حساب بانکی و قرارداد را مجدداً تأیید کنند تا از صحت هویت طرف مقابل مطمئن شوید.
۷. با توجه به تحریمها و محدودیتهای بانکی ایران، بهترین ساختار قراردادی که هم مطابق قوانین چین باشد و هم ریسک ما را به حداقل برساند، چیست و آیا میتوان از حسابهای واسط (اسکرو) در این شرایط استفاده کرد؟
یک کار پیشگیرانه، ترکیب “پیشپرداخت محدود” (حداکثر ۳۰٪) و “پرداخت در مقابل اسناد” است. در این روش، پس از تولید کالا و انجام بازرسی، فروشنده اسناد حمل را به بانک خود در چین تحویل میدهد و خریدار با هماهنگی طرف ثالث، مابقی وجه را پرداخت کرده و اسناد را دریافت میکند.( فقط برای ایرانی هایی که در خارج از ایران حساب های بانکی معتبر تجاری در اختیار خود ( نه به نام خود) و یا ایرانی هایی که پاسپورت غیرایرانی دارند استفاده از شیوه ال-سی امکان پذیر است. ضمن اینکه استفاده از حسابهای اسکرو برای ایرانیان بسیار دشوار است، اما میتوان از خدمات شرکتهای حقوقی معتبر در چین یا هنگکنگ بهعنوان واسط استفاده کرد که وجوه را به صورت امانی نگهداری کرده و پس از تأیید نهایی خریدار (بر اساس گزارش بازرسی)، وجه را به فروشنده آزاد کنند. درج شرط “حل اختلاف از طریق داوری در CIETAC” نیز برای ضمانت اجرای قرارداد ضروری است. راهکار بعدی استفاده از خدمات چینبین است.
تمرکز بر ساختار قرارداد امن و اعتبارسنجی حضوری
تا حالا شده با تأمینکننده چینی به توافق برسی، پیشپرداخت را واریز کنی، اما بعد از تولید، کالا کیفیت نداشته باشد؟ یا اصلاً کالا نیاید؟ و بدتر از همه، چون تحریمی، راه حقوقی برای پسگرفتن پولت نداشته باشی؟ داستان اینجاست: چینیها هیچوقت ضرر نمیکنند. اگر ساختار قراردادت درست نباشد، این تویی که ضرر میکنی. تجربه ما در چینبین نشان داده بهترین ساختار برای ایرانیها، استفاده از شرکتهای بازرسی بینالمللی (نه ایرانی) یا اعتبارسنجی است
شروع اعتبارسنجی
