خیلی از این اتفاق‌ها می‌افتد

نسرین با خوشحالی وارد اتاق جلسه مدیرعامل می‌شود و می‌گوید جناب مدیرعامل من از تأمین‌کننده چینی در وی چت درخواست ۵ درصد تخفیف کردم و او موافقت کرد. فکر می‌توانم حالا با این قیمت جدید پروژه بهبود مواد اولیه خط تولید برای محصول جدیدمان توجیه‌پذیر باشد.

مدیرعامل از نسرین به‌خاطر این موضوع تشکر و قرار جلسه را با یکی از سهام‌داران عمده برای فردا تنظیم می‌کند. مدیرعامل از نسرین می‌خواهد برای فردا، پروفرمای اصلاح شده را چاپ و در جلسه بیاورد. فردای آن روز نسرین از فروشنده چینی درخواست پرفورما اینویس می‌کند.
 ای‌وای، این فروشنده که همان قیمت قبلی را مجدداً در پیش‌فاکتور درج کرده است. پس تخفیف کجاست!
 تفاوت فرهنگی و نوع ارتباط با چینی‌ها متفاوت از ارتباط با سایر ملل بخصوص غربی‌هاست. در این نمونه ساده گاهی منظور چینی‌ها از نوشتن OK در چت‌ها به معنای تأیید نیست؛ بلکه کلمه “خُب” است و گاهی هم به معنای نفهمیدن و عدم درک وی از جملات شماست که سعی می‌کنند با نوشتن کلمه OK که در گفتار هم ممکن است استفاده شود، فقط چیزی برای گفتن داشته باشد.
این تنها نمونه‌ای از تجربیات و مسائل رایجی است که ممکن است در منبع یابی و همکاری با شرکت‌های چینی رخ دهد. تاکنون سوءتفاهم‌های بسیاری در تعامل با شرکت‌های چینی پیش آمده که حتی تا لحظات پایانی مذاکرات هم ادامه داشته و زمانی آشکار شده که دیگر کاری از دست طرف مقابل برنمی‌آمده است.

در تجربه عملی با تأمین‌کنندگان چینی بارها دیده‌ام که ارتباط مؤثر تنها به یک عامل وابسته نیست، بلکه حاصل ترکیب چند عنصر است: انتخاب کانال درست—پیام رسان های درون برنامه ای مثل “علی بابا”، وی‌چت برای مکالمات روزمره و فوری، واتساپ، ایمیل — شناخت فرهنگ چینی ها در معامله مثل زمان مناسب درخواست تخفیف، زمان تحویل، کیفیت مورد انتظار و شرایط پرداخت، و در نهایت انتخاب تأمین‌کننده‌ای که حاضر باشد کالایی با کیفیت مورد نظر شما را در زمان مناسب و بدون دلهره تحویل دهد.

هر بار که این اصول رعایت شده‌اند، پروژه به شکلی روان‌تر جلو رفته و تفاوت بین تأمین‌کننده‌ای که در ظاهر خوب است و تأمین‌کننده‌ای که بتوان به آن اتکا کرد آشکار می‌شود. چطور می‌توان قبل و حین همکاری نشانه‌های یک تامین کننده قابل‌اعتماد را از پشت وعده‌ها و پاسخگویی سریعش تشخیص داد؟ (زیرا تقریباً همه چینی‌ها هم سرعت پاسخگویی بالایی دارند و هم به قول خودشان همه چیز با هر قیمتی در چین یافت می‌شود) اما یادتان باشد چینی‌ها هیچ‌گاه در معامله ضرر نمی‌کنند!

اما پرسش مهم اینجاست: وقتی این اصول به ظاهر ساده‌اند، چرا بسیاری از خریدها با ضرر، تأخیر و ابهام پیش می‌روند؟

دلیل اصلی این‌که با وجود بدیهی بودن اصول، بسیاری از معاملات با چینی‌ها با ضرر یا ابهام همراه می‌شوند، غفلت خریداران است. بسیاری تنها به‌سرعت پاسخگویی فروشنده یا قیمت پایین دل‌خوش می‌کنند و از لایه‌های پنهان‌تر غافل می‌مانند؛ آیا فروشنده چینی کالای زیرپله‌ای به شما تحویل می‌دهد یا کالای کارخانه‌ای؟ قطعات اصلی را خودش تولید و سرهم می‌کند یا هر بخشی را به یک کارگاه زیرپله‌ای دیگر سفارش می‌دهد؟ زنجیره ای از تأمین‌کننده‌های حرفه‌ای و استاندارد دارد و رضایت مشتری و تکرار خرید برایش مهم است یا می خواهد سودش را از یک معامله بگیرد؟

لایه‌های دیگری مثل سابقه حقوقی، شبکه تجاری و حتی رفتار تأمین‌کننده هنگام بازدید حضوری را هم به مسائل فنی اضافه کنید!

تجربه نشان داده چینی‌ها به‌ندرت ضرر می‌دهند و اگر شما هزینه بررسی، کنترل و اعتبارسنجی را پرداخت نکنید با کیفیت پایین‌تر، تغییر شرایط، بدقولی‌ها، درخواست وجه بیشتر و حتی عدم تحویل کالا مواجهه خواهید شد!

بنابراین، تفاوت معامله موفق با معامله‌ای پر حاشیه، دانستن اصول معامله و ارتباط با چینی‌ها نیست؛ بلکه اجرای دقیق و سخت‌گیرانه همین اصول ساده است.

کانال‌ها و روش‌های برقراری ارتباط

بیشتر خریداران ایرانی وقتی بخواهند برای اولین بار با شرکتهای چینی ارتباط بگیرند می روند سراغ علی بابا یا پلتفرم های مشابه اما الزاما در وب سایت علی بابا بهترین عرضه کننده ها وجود ندارند! دلیل موفق بودن علی بابا دم دست بودن، تبلیغات و تولید محتوایی است که برای خارجی ها انجام داده اند اما برعکس در چین تامین کننده های حرفه ای زیادی وجود دارند که اتفاقا به خاطر حرفه ای بودن نشان در پلتفرم هایی مثل علی بابا حضور پیدا نمی کنند!

تصور کنید چرا یک کارخانه تولید کننده استنلس استیل باید خودش را در کنار هزاران تامین کننده سطح پایین ( شرکت های تریدینگ) قرار دهد و با آنها مقایسه شود؟

هر چند می توان برخی فروشنده های حرفه ای و کارخانه ها را در علی بابا پیدا کرد اما این تعداد بسیار محدودند و خود چینی ها می گویند بیش از ۹۰ درصد کسانی که در این پلتفرم ها حضور دارند تنها شرکتهای بازرگانی هستند که تبلیغات آنها برتر از جنبه های فنی است و اتفاقا ارتباط و فروش به خارجی ها را خیلی خوب بلدند!

به همین دلیل، هرچند این واسطه‌ها می‌توانند سریع ارتباط اولیه را فراهم کنند، اما برای قراردادهای بلندمدت یا محصول با کیفیت پایدار اعتماد به تامین کننده های علی‌بابا کافی نیست.

خیلی از خریداران اروپایی یا امریکایی که به دنبال کالای باکیفیت می گردند ممکن است حتی به علی بابا یا کانال های مشابه سر نزنند و بیشتر به دنبال تامین کننده هایی باشند که برای خود بازار چین و بعضا همین واسطه ها تولید کنند

اهمیت اعتبارسنجی شرکت های چینی

گزارش‌های مشاوره‌ای نشان می‌دهد بسیاری از کلاهبرداری‌های تجاری ناشی از این است که خریداران خارجی بدون بررسی مدارک قانونی، به نام‌های انگلیسی یا وب‌سایت‌های جعلی اعتماد می‌کنند. تأیید رسمی به‌ویژه در سفارش‌های بزرگ، هزینهٔ ریسک را به‌شدت کاهش می‌دهد.

راهکار مؤثر چیزی فراتر از تحت تاثیرقرار گرفتن در جو تبلیغاتِ این شرکتهاست. بررسی مدارک ثبت شرکت، تطبیق اطلاعات در سامانه‌هایی مثل GSXT یا Tianyancha، و در صورت امکان درخواست بازدید حضوری یا دریافت نمونه‌ و بستن قرارداد می تواند کمک زیادی به انتخاب و ایجاد تعهد در فروشنده کند.

تجربه بارها نشان داده است خریدارانی که این مرحله بررسی را نادیده گرفته‌اند، بعدها هزینه آن را با تأخیر در تحویل یا کیفیت پایین‌تر پرداخته‌اند. اگر بگوییم اعتبارسنجی شاید ۹۰% کار منبع‌یابی است گزاف نگفته‌ایم! اما مزایای اعتبارسنجی را گزارش‌ها، منابع و شرکت‌های معتبر هم تأکید کرده‌اند!

اما مگر مزایای اعتبارسنجی چیست که شرکت‌های بزرگ هم روی آن تأکید داشته‌اند؟

نکته ۱ — جلوگیری از کلاهبرداری و از دست رفتن سرمایه

بررسی ثبت قانونی شرکت در GSXT و پایگاه‌های شخص ثالث مانند Tianyancha یا Qichacha اولین قدم برای جلوگیری از پرداخت به شرکت‌های جعلی است. گزارش‌ها نشان می‌دهند بیشترین شکایات تجاری در چین ناشی از خرید از فروشندگان ثبت‌نشده یا منحل‌شده است.

نکته ۲ — اطمینان از تحویل کالای مطابق توافق

مطالعات موسسات مشاوره‌ای نشان می‌دهد بسیاری از اختلافات با تأمین‌کنندگان چینی ناشی از اختلاف کیفیت یا عدم انطباق کالا است. بررسی گواهینامه‌های رسمی مانند ISO9001 یا CE می‌تواند ریسک تحویل کالای بی‌کیفیت را کاهش دهد.

نکته ۳ — حفظ اعتبار نزد مشتریان داخلی

وقتی کالای بی‌کیفیت یا جعلی وارد بازار داخلی می‌شود، نه‌تنها خسارت مالی دارد بلکه شهرت برند را نیز خدشه‌دار می‌کند. گزارش China Checkup تأکید دارد که آسیب اعتباری گاهی غیرقابل جبران است.

نکته ۴ — دسترسی به تخفیف‌های بهتر

طبق تجربه خریداران خارجی در Zhihu و گزارش‌های Cosmo Sourcing، فروشندگان چینی مشتریانی را که فرآیند اعتبارسنجی جدی‌تری انجام می‌دهند، قابل‌اعتمادتر می‌بینند و به آن‌ها شرایط بهتر (مثل تخفیف‌های حجمی) ارائه می‌کنند.

نکته ۵ — منافع جانبی اعتبارسنجی

مسائل غیر قیمتی

دیده‌ام تأمین‌کنندگانی که در ابتدا فقط بر قیمت تأکید دارند و در ادامه قرارداد یا تحویل کالا مسئله ایجاد می‌کنند؛ این رفتار در خریداران آسیایی من‌جمله ایرانی‌ها دیده می‌شود. یعنی بلافاصله یا بعد از دریافت مشخصات اولیه کالا به طرز عجیبی به اصلاح روی قیمت لنجه می‌کند و از فروشنده چینی درخواست تخفیف بیشتری دارند!

درصورتی‌که درخواست تخفیف از فروشنده چینی اصول و مبنای خودش را دارد که مفصل به آن خواهیم پرداخت. اصرار مکرر تخفیف ممکن است فروشنده را بترساند. تا زمانی که به فروشنده هیچ وجهی پرداخت نکرده‌اید نباید روی تخفیف اصرار کنید؛ زیرا در این حالت فروشنده احساس ترس می‌کند و تصور می‌کند شما از سمت رقبا یا یکی از مشتریان قبلی برای محاسبه قیمت تمام شده یا کشف پایین‌تری حدی که حاضر به تخفیف است دارید با او چانه می‌زنید و جاسوسی او را می‌کنید! این احساسی است که خیلی از فروشنده‌های چینی به آن اذعان کرده‌اند.

اما اگر قبل از پرداخت نتوانید تخفیف خوبی بگیرید منطقی است که بگوییم بعد از پیش‌پرداخت و تأیید قیمت هم این امر محال است. پاسخ این است که بلی درست است که ما باید قبل از پیش‌پرداخت و قرارداد قیمت را با فروشنده نهایی کنیم. اما درخواست تخفیف از فروشنده چینی راه‌ورسم خودش را دارد و باید در جای درستی از مسیر مذاکره انجام شود!

وقتی در اولین تماس با تأمین‌کننده چینی مستقیماً بر تخفیف تأکید می‌کنی یا قیمت کمتر را به‌عنوان مهم‌ترین اولویت جلو می‌آوری، فروشنده اغلب واکنش دفاعی نشان می‌دهد؛ تجربه من نشان داده کسانی که این مسیر را رفته‌اند، معمولاً با پاسخ‌هایی مبهم، مذاکرات کش‌دار، یا حتی متوقف‌شدن گفتگو روبرو شده‌اند.

اما وقتی در مکاتبهٔ اولیه شروطی مانند بازدید کارخانه، چک (کنترل) کیفیت، شرایط پرداخت مرحله‌ای، ارسال نمونه فنی و پیگیری با عکس یا ویدئو لحاظ شده‌اند، این شروط باعث می‌شوند که تأمین‌کننده بداند که فقط قرار نیست که قیمت بگیرید و ناپدید شوید؛ بنابراین، تفاوت بین تأمین‌کننده‌ای که فقط دنبال قیمت گرفتن است و کسی که واقعاً قصد خرید دارد برای فروشنده چینی نیز مشخص خواهد شد و همکاری بیشتری با شما خواهد داشت.

دیده‌ام تأمین‌کنندگانی که در ابتدا فقط بر قیمت تأکید دارند و در ادامه قرارداد یا تحویل کالا مسئله ایجاد می‌کنند؛ این رفتار در خریداران آسیایی من‌جمله ایرانی‌ها دیده می‌شود. یعنی بلافاصله یا بعد از دریافت مشخصات اولیه کالا به طرز عجیبی به اصلاح روی قیمت لنجه می‌کند و از فروشنده چینی درخواست تخفیف بیشتری دارند!

تفاوت بنیادین فرهنگ تجاری چین با غرب

نکته ۱ — نقش “گوانشی” (关系) در تجارت چین

در فرهنگ تجاری چین، آنچه مسیر همکاری را باز می‌کند روابط انسانی و اعتمادسازی تدریجی است؛ مفهومی که در زبان چینی به آن “گوانشی (关系) ” می‌گویند. یعنی شبکه‌ای از ارتباطات، اعتماد، لطف‌های متقابل و سرمایه اجتماعی که عمدتاً از طریق بازدیدهای حضوری (شما یا نماینده شما) شکل می‌گیرد و شاید ماه‌ها و حتی سال‌ها طول بکشد تا ساخته شود.

درحالی‌که در غرب قرارداد محور تعاملات و تضمین‌هاست، در چین اعتماد شخصی و رابطهٔ بلندمدت تأثیر افزون‌تری بر کیفیت همکاری، سرعت پاسخ‌دهی و اتکا به طرف مقابل دارد.

 و شاید همین‌جا باید پرسید: اگر در چین قراردادها به‌تنهایی کافی نیستند، چه چیزی واقعاً تضمین‌کننده موفقیت شما خواهد بود؟

 مطالعات نشان داده‌اند شرکت‌هایی که پیش از معامله زمانی را صرف ساختن Guanxi می‌کنند، نه‌تنها در مذاکره بهتر عمل می‌کنند؛ بلکه در اجرا، تحویل و وفای به تعهدات هم شرکت چینی وفاداری، پایبندی و همکاری بیشتری با طرف مقابل خواهد داشت.

متأسفانه، این نکته در میان بسیاری از واردکنندگان ایرانی کمتر دیده می‌شود. آن‌ها غالباً تصور می‌کنند با فشار زودهنگام بر قیمت، تکرار اصرار یا دادن وعده‌های کلی و غیرواقعی – مانند این‌که «در آینده حجم خرید ما بیشتر خواهد شد» – می‌توانند نظر فروشنده چینی را جلب کنند و تخفیف بیشتری بگیرند.

اما در عمل چنین رویکردی نتیجهٔ معکوس دارد: طرف چینی به‌جای همکاری، بیشتر به دیدهٔ تردید نگاه می‌کند و حتی در مواردی سطح اطلاعات یا شرایط واقعی را پنهان می‌سازد. تجربه نشان داده است که فروشندگان چینی به‌خوبی متوجه این وعده‌های صوری می‌شوند و به‌جای امتیازدادن، بیشتر بر موضع خود پافشاری می‌کنند.

نکته ۲ — مفهوم “حفظ چهره” (Mianzi 面子)/ تفاوت با لیان

 چینی‌ها در تعاملات کاری حساسیت ویژه‌ای نسبت به مسئلهٔ «حفظ آبرو و وجهه اجتماعی» دارند؛ موضوعی که اگر درست درک نشود، می‌تواند روند مذاکره را به‌سادگی تخریب کند.

 در عمل دیده‌ام که حتی یک انتقاد آشکار یا بیان مستقیم کاستی‌ها، از نگاه طرف چینی نوعی بی‌احترامی تلقی می‌شود و به‌جای باز شدن مسیر گفتگو، فضا سرد و تدافعی می‌گردد. در مقابل، سبک غربی‌ها بیشتر بر شفافیت و بیان بی‌پرده استوار است.

 همین تفاوت فرهنگی باعث می‌شود کسانی که بدون ملاحظهٔ این ظرافت وارد مذاکره با چینی‌ها می‌شوند، اغلب با مقاومت یا پاسخ‌های غیرشفاف روبه‌رو شوند؛ درحالی‌که اگر انتقاد و خواسته‌ها در قالب غیرمستقیم، محترمانه و با تأکید بر «همکاری متقابل» بیان شود، طرف چینی نه‌تنها رنجیده نمی‌شود؛ بلکه معمولاً تمایل بیشتری برای یافتن راه‌حل نشان می‌دهد.

به‌طورکلی، لیان به معنای «احساس شرم در رابطه با معیارهای اجتماعی اخلاق و رفتار» است، درحالی‌که میانزی به معنای «مقام، اعتبار، جایگاه اجتماعی» است. ممکن است شخصی میانزی داشته باشد؛ اما لیان نداشته باشد.

به‌عنوان‌مثال، یک مقام فاسد که معیارهای اجتماعی و اخلاقی را نادیده می‌گیرد، لیان ندارد. بااین‌حال، اگر او مقام و اعتبار داشته باشد، باوجوداینکه موفقیت خود را از طریق روش‌های غیراخلاقی به دست آورده است، میانزی دارد.

مطابق تجربه‌های منتشرشده در Zhihu، بسیاری از شرکت‌های چینی در شرایط فشار (مثل درخواست بازپرداخت پیش‌پرداخت یا الزام به شفافیت مالی) ماهیت واقعی خود را نشان می‌دهند. این روش یکی از ابزارهای سنجش لیان است.

نکته ۳ — سبک مذاکره چینی در مقابل غربی

در برخوردهای واقعی با تیم‌های چینی، بارها روشن شده که سبک مذاکره آن‌ها بر پایهٔ صبر، ایجاد ابهام کنترل‌شده و تاکتیک‌های غیرمستقیم بنا شده است. آن‌ها عجله‌ای برای تصمیم‌گیری نشان نمی‌دهند و حتی زمانی که پاسخ را می‌دانند، ترجیح می‌دهند گفتگو را طولانی کنند تا هم طرف مقابل را بیازمایند و هم اعتماد شخصی لازم شکل بگیرد.

این رفتار برای کسی که به شیوهٔ غربی عادت دارد ــ جایی که شفافیت، سرعت و رسیدن سریع به جمع‌بندی اصل ماجراست ــ می‌تواند گیج‌کننده و حتی خسته‌کننده باشد. اما در عمل، تجربه نشان داده که اگر در این فضای صبر و ابهام همراه شوید و انتظار نتیجه فوری نداشته باشید، طرف چینی نه‌تنها آماده‌تر برای توافق می‌شود؛ بلکه در مرحلهٔ اجرا نیز تعهد بیشتری نشان می‌دهد.

زمانِ درست درخواست تخفیف از فروشنده چینی

یکی از اشتباهاتی که بارها در میان خریداران تازه‌کار دیده‌ام این است که درست پس از دریافت اولین قیمت از فروشنده‌ی چینی، بی‌درنگ وارد بحث تخفیف می‌شوند. این کار در ظاهر ساده به نظر می‌رسد، اما در عمل به طرف مقابل سیگنال بی‌اعتمادی می‌دهد و فضای مثبت ابتدای رابطه را از بین می‌برد.

تجربه نشان داده وقتی موضوع قیمت خیلی زود مطرح شود، فروشنده معمولاً نرخ‌هایی بالاتر از سطح نرم بازار پیشنهاد می‌دهد، چون احساس می‌کند خریدار تنها به دنبال عدد است، نه رابطه. حتی اگر در ادامه تخفیفی هم داده شود، اغلب فقط تا همان محدوده نرم بازار خواهد بود — نقطه‌ای که برای خریداری که به دنبال سود و منعفت بیشتری است جای بردی ندارد زیرا در نرم بازار سودی حاصل نمی شود یا منفعت قابل توجه نیست!

اما راز جالب ماجرا همین‌جاست: هنر واقعی در انتخاب لحظه‌ی مناسب برای طرح قیمت و تخفیف است. این لحظه زمانی می‌رسد که حداقلی از اعتماد ساخته شده و فروشنده نشانه‌های جدیت شما در همکاری را دیده باشد. تا پیش از آن، هر فشار قیمتی بیشتر شبیه به یک زنگ خطر عمل می‌کند تا یک فرصت معامله.

اعتبارسنجی جایی است که حلقه ارتباط با شرکت چینی را کامل می کند و شما از مزایای اصلی و مزایای جانبی اعتبارسنجی بهره خواهید برد.

انواع کانل های ارتباطی با چینی ها

وی چت:

مهم‌ترین شبکه اجتماعی چینی که وی چت نام دارد و در اصل یک اَبَر اپلیکیشن است. به ایرانی‌ها توصیه می‌شود در مکالمات خود از این اپلیکیشن استفاده کنند؛ زیرا برای طرف چینی هم راحت‌تر و قابل‌دسترس‌تر است و هم اینکه جنبه حقوقی دارد و فروشنده چینی نسبت به مطالب و ادعاهایی که دارد مسئول است. (در دادگاه‌ها یا مراکز داوری)
البته نصب این نرم‌افزار با شماره‌های ایرانی مشکلی ندارد اما نیاز است یک نفر که قبلاً وی چت دارد (مثل یک چینی یا ایرانی) آن را تأیید نماید. برخی از مسافران عازم به چین معمولاً وی چت خودشان را در فرودگاه نصب و تأیید می‌کنند؛ زیرا مسافران زیادی در فرودگاه وجود دارند که این کار را برای یکدیگر انجام می‌دهند و وقتی شما در چین هستید یا در نمایشگاه‌ها هستید بلافاصله آی دی وی چت خودتان را می‌توانید با سایرین به اشتراک بگذارید.
البته نصب این نرم‌افزار با شماره‌های ایرانی مشکلی ندارد اما نیاز است یک نفر که قبلاً وی چت دارد (مثل یک چینی یا ایرانی) آن را تأیید نماید. برخی از مسافران عازم به چین معمولاً وی چت خودشان را در فرودگاه نصب و تأیید می‌کنند؛ زیرا مسافران زیادی در فرودگاه وجود دارند که این کار را برای یکدیگر انجام می‌دهند و وقتی شما در چین هستید یا در نمایشگاه‌ها هستید بلافاصله آی دی وی چت خودتان را می‌توانید با سایرین به اشتراک بگذارید.

واتساپ:

واتس‌اپ از ابزارهای ارتباطی بسیار مهم مردم جهان است بخصوص در کشورهای غربی اما نه در چین. زیرا این اپلیکیشن در چین فیلتر و چینی‌ها برای استفاده به VPN نیاز دارند. اما چینی‌هایی که با خارجی‌ها کار می‌کنند مجبور به استفاده از آن هستند و در این محیط با خارجی‌ها چت می‌کنند. چین‌بین توصیه می‌کند تا در صورت امکان در ارتباطات خود از واتساپ استفاده ننمایید. زیرا ادعاهای مطرح شده در واتساپ در مراجع قانونی چین جنبه حقوقی ندارد. توصیه ما بر این است که از وی چت یا پلتفرم‌های داخلی یا ایمیل‌ها در ارتباطات خود استفاده نمایید.

ایمیل:

ایمیل‌ها یکی از ابزارهای ارتباطی مهم‌اند که بیشتر توسط غربی‌ها استفاده می‌شوند نه در شرق! اما شرکت‌های بزرگ چینی که با غربی‌ها کار می‌کنند مجبورند بر حسب تقاضا و فرهنگ مشتری خود را وقف داده و با برخی مشتریان خود از طریق ایمیل در ارتباط باشند. طبق تجربه ما در چین‌بین تنها شرکت‌های بزرگ‌تر یا شرکت‌هایی که در صنعت‌های پایه یا high-تک هستند فرهنگ استفاده از ایمیل را در ارتباطات خود دارند و مثلاً شما اگر به دنبال خرید طلق تلفن همراه از یک پاساژ یا حتی یک شرکت بازرگانی کوچک و تازه‌تأسیس هستید چندان انتظار ارتباط از طریق ایمیل را نداشته باشید.

چت‌های درون برنامه‌ای

در اپلیکیشن‌ها یا وب‌سایت‌های منبع‌یابی مطرح چینی مثل علی‌بابا و Made in china، چت‌های درون برنامه‌ای ایجاد شده‌اند که شما می‌توانید مستقیم با تأمین‌کننده‌های خود ارتباط بگیرید. هر چند فروشنده‌ها هم برای اینکه به این پلتفرم‌ها کمسیون پرداخت نکند تلاش می‌کنند شما را به محیط خارج از این پلتفرم‌ها بکشند. توصیه چین‌بین در این است که اگر خیال انجام چنین کاری را دارید به وی چت مهاجرت کنید نه واتساپ!

---

---

---